Stefan Janas patronem opoczyńskiej biblioteki

Nawiązując do wczorajszej decyzji Rady Miejskiej w Opocznie o nadaniu Miejskiej Bibliotece Publicznej w Opocznie imienia Stefana Janasa, przypominamy sylwetkę tego wybitnego opocznianina. Warto dodać, że w tym roku przypada również setna rocznica śmierci Janasa podczas wojny polsko-bolszewickiej1920 roku. Prezentujemy również unikatowe, niepublikowane dotąd fotografie Stefana Janasa ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Opocznie.

Stefan Janas urodził się 17 stycznia 1878 r. w Paradyżu. Był jednym z najbardziej wyróżniających się mieszkańców Opoczna. Już w okresie zaborów był wyrazicielem dążeń niepodległościowych Opocznian, aktywnym działaczem społecznym Opoczna oraz inicjatorem wielu przedsięwzięć.

Był pierwszym prezesem Czytelni 3 Maja założonej w 1916 r. w Opocznie z okazji 125. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja; od 1916 r. naczelnikiem Ochotniczej Straży Ogniowej w Opocznie, członkiem Komisji Aprowizacyjnej, Komitetu Ratunkowego, Komisji Sanitarnej. Z jego inicjatywy, przy współpracy m.in. rodziny Hubnerów, brata Feliksa Janasa i wielu światłych opocznian powstał amatorski zespół Towarzystwa Miłośników Sceny, spółdzielnia spożywców „Przyszłość”, sierociniec „Samarytanin” czy pierwsze kino w Opocznie „Flirt”.

Stefan Janas był również wydawcą dwóch tygodników „To i owo” oraz „Prawda”; dziennikarzem, literatem, autorem dramatu pt. „Obrazy z życia Legionistów polskich, na wieczną chwałę Józefowi Piłsudskiemu, brygadierowi walecznych męczenników za Ojczyznę” oraz autorem opisu Opoczna zamieszczonym w „Tygodniku Polskim” nr 35/1905, s. 492-493.

Stefan Janas brał czynny udział w pracach tajnego ogniwa Polskiej Organizacji Wojskowej w Opocznie. Jesienią 1918 r. razem ze Stanisławem Majewskim, Janem Bałtowskim, Franciszkiem Wiktorowiczem, Antonim Węglewskim, Stanisławem Tuszyńskim, Karolem Kozerawskim i wieloma innymi mieszkańcami Opoczna rozbrajał Austriaków stacjonujących w Opocznie.

Był jednym z najaktywniejszych członków Rady Przybocznej Komisarza Rządowego rotmistrza Mieroszewskiego, radnym Rady Miejskiej pierwszej kadencji w 1917 r. i drugiej w 1919 r. W maju 1917 r. i w lipcu 1918 r. wybrany zastępcą burmistrza Opoczna. Ukoronowaniem jego działalności politycznej było stanowisko burmistrza. W kwietniu 1919 r. został pierwszym, po odzyskaniu niepodległości przez Polskę burmistrzem Opoczna.

W obliczu niebezpieczeństwa „czerwonej zarazy” w 1920 r. jako ochotnik poszedł na wojnę, aby dać przykład innym. Nigdy z niej nie powrócił a miejsce jego pochówku jest nieznane. W okresie międzywojennym w uznaniu jego zasług przemianowano ulicę Berka Joselewicza na ul. Stefana Janasa.

Udostępnij

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

Galeria

Muzealne ciekawostki

Na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie znajduje się grób jednego z najbardziej znanych opocznian – profesora Edmunda Biernackiego.

Foto: Krzysztof Szymański

Warto zobaczyć !

Newsletter

Chcesz otrzymywać informacje
o nadchodzących wydarzeniach
w Muzeum?