Rocznica utworzenia Narodowych Sił Zbrojnych

79 lat temu, 20 września 1942 r., powstały Narodowe Siły Zbrojne, jedna z największych organizacji konspiracyjnych utworzonych podczas okupacji, utworzona przez przedstawicieli obozu narodowego. NSZ były formacją niepodległościową, która od samego początku prowadziła bezpardonową walkę z obydwoma okupantami, zarówno niemieckim jak i sowieckim. Z pewnością była to organizacja o największym stopniu wyszkolenia i zakonspirowania, co pozwoliło jej na skuteczne prowadzenie walki aż do 1947 roku.
 
Postawa narodowa, katolicka i antysowiecka, uznająca ZSRR za takiego samego wroga jak hitlerowskie Niemcy, spowodowała, że NSZ po wojnie były organizacją szczególnie zaciekle zwalczaną przez komunistów. Stąd ogromny wkład NSZ w walkę z okupantami został praktycznie całkowicie wymazany z historiografii PRL.
 
Narodowe Siły Zbrojne w sposób szczególny były związane z regionem opoczyńskim, gdzie poparcie dla idei narodowej było bardzo duże. Z opoczyńskim związane są osoby pełniące najwyższe stanowiska wojskowe w NSZ oraz wybitni dowódcy oddziałów partyzanckich – Władysław Pacholczyk, Marian Suskiewicz czy Józef Wyrwa.
 
Władysław Pacholczyk „Adam” już w listopadzie 1939 r. zorganizował komendę powiatową Organizacji Wojskowej Stronnictwa Narodowego w Opocznie, później przekształconą w Narodową Organizację Wojskową. Od lutego 1940 r. Pacholczyk wchodził już w skład Komendy Okręgu NOW w Radomiu. Pod koniec 1940 r. został przeniesiony do Komendy Głównej NOW w Warszawie, przekształconej później w Narodowe Siły Zbrojne. Władysław Pacholczyk został zamordowany w Częstochowie 20 marca 1944 r.
 
Marian Suskiewicz „Sosna” w okresie międzywojennym był aktywnym działaczem Stronnictwa Narodowego oraz Obozu Wielkiej Polski na terenie powiatu opoczyńskiego. Po wybuchu II wojny światowej dowodził rejonem NOW w Drzewicy. W lutym 1940 r. objął funkcję Komendanta Powiatowego Narodowej Organizacji Wojskowej w powiecie opoczyńskim. Po utworzeniu Narodowych Sił Zbrojnych Marian Suskiewicz stanął na czele komendy powiatowej NSZ w Opocznie. To właśnie dzięki jego pracy NOW a później NSZ stały się jedną z najsilniejszych organizacji zbrojnych w opoczyńskiem. Marian Suskiewicz jako pierwszy komendant Narodowych Sił Zbrojnych w powiecie opoczyńskim był także faktycznym twórcą Oddziału Partyzanckiego NSZ „Burza”/„Sosna”, który został sformowany w już lutym 1943 r., głównie w celu przeprowadzania akcji samoobronnych i odwetowych w związku z przestępczą działalnością oddziału GL „Lwy”. Ppor. Marian Suskiewicz mając 36 lat poległ w walce z żandarmerią niemiecką w Białaczowie, 27 lub 28 lipca 1943 r.
 
Józef Wyrwa „Stary” był Hubalczykiem. W organizacji narodowej dowodził Oddziałem Partyzanckim „Las 2”. Po scaleniu z Armią Krajową dowodził kompanią a później batalionem w 25. Pułku Piechoty Armii Krajowej Ziemi Piotrkowsko-Opoczyńskiej. Zmarł 3 czerwca 1970 r. w Madrycie.
 
Wiktor Pietrzyk

Udostępnij

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

Galeria

Muzealne ciekawostki

Na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie znajduje się grób jednego z najbardziej znanych opocznian – profesora Edmunda Biernackiego.

Foto: Krzysztof Szymański

Warto zobaczyć !

Newsletter

Chcesz otrzymywać informacje
o nadchodzących wydarzeniach
w Muzeum?